Sorun çözme
FXO Hat Kapanmıyor: Meşgul Tonu Algılama ve Çözümü
Analog hat, karşı taraf kapattıktan sonra da açık kalıyorsa FXO portu görüşmenin bittiğini anlayamıyordur. Analog hat, görüşmenin bittiğini çoğu zaman yalnızca bir meşgul tonuyla bildirir. FXO portu bu tonu tanımazsa hattı bırakmaz. Çözüm, gateway'in hattınızdaki meşgul tonunu öğrenmesi veya hattın desteklediği başka bir kapanma sinyalini kullanmasıdır.
Bu rehberdeki kontroller tüm FXO cihazları için geçerlidir. Adım adım ekranlar Dinstar analog gateway'leri içindir.
Belirtiler
Aşağıdakilerden biri oluyorsa sorun büyük olasılıkla kapanma algılamasıdır:
- Dış arayan kapattığı halde dahili telefonda meşgul sesi duyuluyor.
- Hat bir süre "dolu" görünüyor, yeni çağrı o hattan çıkamıyor veya gelemiyor.
- Sesli mesaj kayıtlarının sonunda uzun meşgul sesi var.
- Santral raporlarında görüşme süreleri gerçekte olduğundan uzun.
- Çağrı kuyruğu veya IVR, arayan kapattıktan sonra konuşmaya devam ediyor.
FXO portu görüşmenin bittiğini nasıl anlar?
FXO portu analog hatta bir telefon gibi bağlanır. Dijital hatlarda karşı tarafın kapattığı bir mesajla bildirilir. Analog hatta böyle bir mesaj yoktur. FXO portu aşağıdaki işaretlerden birini bekler:
| Yöntem | Ne olur? | Not |
|---|---|---|
| Meşgul tonu | Santral veya operatör hatta meşgul tonu çalar, FXO portu tonu tanır | En yaygın yöntem. Ton tanınmazsa hat kapanmaz |
| Polarite dönüşü | Karşı taraf kapattığında hattın kutupları ters döner | Hat veya santral bu sinyali göndermiyorsa kullanılamaz |
| Akım kesilmesi | Hattaki akım kısa bir süre kesilir | Hat veya santral bu sinyali göndermiyorsa kullanılamaz |
| Süre sınırı | Belirli süre ses gelmezse port kapanır | Son çare. Uzun sessizlikte görüşmeyi kesebilir |
Hangi işaretlerin geldiği operatöre ve hatta bağlı santrale göre değişir. Hattınız polarite dönüşü veya akım kesilmesi gönderiyorsa bunlar meşgul tonundan daha güvenilirdir. Hangi sinyalin geldiğini operatörünüze veya santral firmanıza sorun.
Neden meşgul tonu tanınmıyor?
Meşgul tonu ülkeden ülkeye farklıdır. ITU'nun ülke ton listesine göre Türkiye'de meşgul tonu 450 Hz, 0,5 saniye açık ve 0,5 saniye kapalıdır. Ancak sahada her hat bu değeri çalmaz:
- Araya giren santral: FXO portu operatör hattına değil, eski bir santralin dahili çıkışına bağlıysa o santralin kendi meşgul tonu duyulur.
- Farklı süreler: Bazı santraller ve operatör cihazları 0,4 saniye veya 1 saniyelik açık-kapalı süreler kullanır. Dinstar'ın dokümanı, farklı süreli tonların aynı ülkede birlikte kullanılabildiğini belirtir.
- Ton yerine anons: Bazı hatlar kapanıştan sonra meşgul tonu yerine operatör anonsu çalar.
- Zayıf ton: Ton vardır ama seviyesi düşük olduğu için algılama eşiğinin altında kalır.
Gateway varsayılan değerle beklediği tonu duymazsa hattı açık tutar.
Dinstar FXO gateway'de meşgul tonu öğrenme
Dinstar analog gateway'lerde, hattınızdaki meşgul tonunu otomatik ölçen bir test aracı vardır. Aşağıdaki menü adları cihaz yazılım sürümüne göre küçük farklılıklar gösterebilir.
Adım 1: Testi başlatın
- Web arayüzünde Tools > FXO Test sayfasını açın.
- Test tipi olarak Auto-detect Busy Tone seçin.
- Hattı bağlı, çevrimiçi ve boşta olan bir FXO portu seçin.
- Test Number alanına, arandığında meşgul tonu duyulan bir numara yazın.
- Start ile testi başlatın. Test yaklaşık bir dakika sürer. Bu sırada başka sayfaya geçmeyin.
Test numarası nasıl seçilir? Hatta doğrudan analog bir telefon bağlayın. Var olmayan bir numarayı arayın ve meşgul tonu duyup duymadığınızı dinleyin. Ton duyuyorsanız bu numara uygundur. Alternatif olarak, açıldıktan hemen sonra kapanan bir numara da kullanılabilir.
Adım 2: Sonucu okuyun
Test bitince iki alan dolar:
- Original Cadence: Port üzerinde ölçülen 8 açık-kapalı süre. Yanlış algılamayı önlemek için iki tam ton döngüsü ölçülür.
- Recommended Cadence: Gateway'in önerdiği değer.
Örneğin 360,340,0,0,0,0,0,0 sonucu, 360 ms açık ve 340 ms kapalı süreyle tekrarlanan bir ton demektir.
Değerler düzenliyse Save ile kaydedin. Kaydedilen değer FXO parametrelerindeki meşgul tonu ayarına yazılır.
Adım 3: Ayarı kontrol edin
Advanced > FXO Parameter sayfasında Busy Tone Detected seçeneğinin açık olduğunu ve Cadence alanında öğrenilen değerin göründüğünü kontrol edin. Meşgul tonunun süresini biliyorsanız bu alana elle de yazabilirsiniz.
Aynı sayfada, hattınız destekliyorsa Polarity Reversal Detected ve Current Detected gibi diğer kapanma yöntemlerini de açabilirsiniz.
Test başarısız olursa
| Sonuç | Olası neden | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Tüm değerler 0 | Hat meşgul tonu çalmıyor | Farklı bir test numarası deneyin. Hatta analog telefon bağlayıp kapanıştan sonra ton gelip gelmediğini dinleyin |
| Değerler düzensiz | Ton yerine operatör anonsu çalıyor | Farklı bir numara deneyin. Tools > Network Capture ile o porttan PCM kaydı alıp tonu inceleyin |
| Test başarılı ama gerçek görüşmede hat kapanmıyor | Ton seviyesi algılama eşiğinin altında | Ses kazancını veya algılama eşiğini ayarlayın (aşağıda) |
Düzensiz veya sıfır değerler kaydedilmez. Bu durumda gateway'in ayarı değil, hattın kendisi incelenmelidir.
Ton var ama algılanmıyorsa
- Ses kazancı: Advanced > Line Parameter sayfasında hattan gelen sesin kazancını artırın. Kazanç yükseldikçe ton daha güçlü duyulur. Fazla artırmak yankıya yol açabileceği için küçük adımlarla ilerleyin.
- Algılama eşiği: Advanced > FXO Parameter içindeki On->Off Energy Threshold ve Off->On Energy Threshold değerlerini -35 ile -25 arasında aşağı çekin. Değer küçüldükçe algılama hassaslaşır.
Eşik ayarı, cihaz yeniden başlatıldıktan sonra etkinleşir.
Diğer yaygın analog hat sorunları
Yankı veya kendi sesini duyma
Analog hat ile gateway arasındaki empedans uyumsuzsa konuşan kişi kendi sesini gecikmeli duyar. Dinstar FXO test aracındaki Impedance Test, hattınıza en uygun empedans ayarını bulur. Sonucu ACIM ayarına uygulayın. Kazancı gereğinden fazla artırmak da yankıyı büyütür.
Ses çok kısık veya çok yüksek
Ses seviyesi, Line Parameter sayfasındaki iki kazanç ayarıyla düzeltilir. Biri hattan IP tarafına giden sesi, diğeri IP tarafından hatta giden sesi etkiler. Hangi yönde sorun olduğunu belirleyin ve sadece o yönü değiştirin.
Tuşlamalar algılanmıyor
IVR menüsünde tuşlar çalışmıyorsa sorun genellikle analog hat değil, DTMF aktarım yöntemidir. Ayrıntılar için DTMF rehberine bakın.
Faks veya POS çalışmıyor
Analog hattaki faks ve POS cihazları ses sıkıştırmadan etkilenir. Gateway'de T.38 desteğini açın veya bu cihazlar için G.711 kullanın. Geçişten önce mutlaka test edin.
Kalıcı çözüm: analog hattan kurtulmak
Kapanma sorunları analog hattın doğasından gelir. Hattı dijital bir bağlantıyla değiştirirseniz görüşme sonu mesajla bildirilir:
- SIP Trunk: Operatör hattı doğrudan IP santrale gelir.
- GSM gateway: Mobil hatlarda kapanış şebeke tarafından bildirilir.
- E1 PRI: Çok kanallı dijital hat.
Analog hattı bir süre daha kullanacaksanız meşgul tonu öğrenme, sorunu çoğu kurulumda çözer.
Sıkça sorulan sorular
Santral hattı neden kapanmıyor?
Analog hat, karşı tarafın kapattığını çoğunlukla meşgul tonuyla bildirir. Santralin veya gateway'in FXO portu bu tonu tanımazsa hattı bırakmaz. Tonu öğretmek veya polarite dönüşü gibi başka bir kapanma sinyali kullanmak gerekir.
Türkiye'de meşgul tonu nedir?
ITU ülke listesine göre 450 Hz, 0,5 saniye açık ve 0,5 saniye kapalıdır. Araya giren santraller farklı süreler kullanabileceği için hattınızdaki gerçek tonu ölçmek en doğrusudur.
Meşgul tonu testi için hangi numarayı aramalıyım?
Arandığında meşgul tonu veren bir numara seçin. Önce hatta analog telefon bağlayıp numarayı arayın ve tonu duyduğunuzu doğrulayın.
Test sonucu sıfır çıkıyor, ne yapmalıyım?
Hat o numarada meşgul tonu çalmıyordur. Farklı bir numara deneyin. Hiçbir numarada ton yoksa operatörünüze kapanma için hangi sinyali gönderdiğini sorun.
Bu ayarlar FXS portunu etkiler mi?
Hayır. Meşgul tonu algılama, operatör hattına bağlanan FXO portlarına aittir. Telefon bağlanan FXS portları bu ayarları kullanmaz.
Sonuç
FXO hattının kapanmaması, gateway'in hattınızdaki kapanma sinyalini tanımamasından kaynaklanır. Önce hattın hangi sinyali gönderdiğini öğrenin, ardından meşgul tonunu cihaza öğretin. Ton zayıfsa kazanç ve algılama eşiğini küçük adımlarla ayarlayın.
Dinstar FXO gateway modellerini inceleyin veya hattınızla ilgili Likit Telekom ekibine ulaşın.
Doğru cihazı birlikte seçelim
Kurulumunuza uygun Dinstar ürününü belirlemek için ekibimize ulaşın.